PRAWA DZIECKA
Dzieckiem w rozumieniu Konwencji o prawach dziecka jest każda istota ludzka w wieku poniżej osiemnastu lat, chyba że zgodnie z prawem odnoszącym się do dziecka uzyska ona wcześniej pełnoletność (art. 1, Konwencja o prawach dziecka).
Czym są prawa dziecka?
Każdy człowiek, stanowiąc część społeczeństwa, posiada swoje prawa i obowiązki. Dzieci zaś posiadają szczególne prawa.
Skąd wynika owa wyjątkowość?
Dziecko to istota ludzka, która rozwijając się, dorastając, nie potrafi w pełni sama zadbać o siebie. Potrzebuje do tego rodziców, nauczycieli i wielu innych ludzi. Ważne miejsce w kształtowaniu każdego człowieka zajmuje również Państwo, które winno nieustannie ochraniać i wspomagać dzieci i ich rodziców.
Na straży praw dziecka stoi Rzecznik Praw Dziecka, obecnie funkcję RPD sprawuje pani Monika Horna-Cieślak.
Rzecznik Praw Dziecka stoi na straży praw dziecka określonych w Konstytucji RP, Konwencji o prawach dziecka i innych przepisach prawa, z poszanowaniem odpowiedzialności, praw i obowiązków rodziców, a w szczególności:
- prawa do życia i ochrony zdrowia,
- prawa do wychowania w rodzinie,
- prawa do godziwych warunków socjalnych,
- prawa do nauki.
Rzecznik podejmuje działania na rzecz zapewnienia dziecku pełnego i harmonijnego rozwoju, z poszanowaniem jego godności i podmiotowości (art. 3 ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka). Wypełnienie tych zadań wymaga ochrony dziecka przed wszelkimi przejawami przemocy, okrucieństwa, wyzysku, a także przed demoralizacją, zaniedbaniem i innymi formami niewłaściwego traktowania. Rzecznik wykonując swoje uprawnienia, kieruje się zasadami zawartymi w Konstytucji RP, Konwencji o Prawach Dziecka i ustawie o Rzeczniku Praw Dziecka, w tym zwłaszcza:
- zasadą dobra dziecka - wszystkie działania podejmowane są w najlepiej pojętym interesie dziecka,
- zasadą równości - troską o ochronę praw każdego dziecka,
- zasadą poszanowania odpowiedzialności, praw i obowiązków obojga rodziców za rozwój i wychowanie dziecka.
Akty prawne odnoszące się do praw dziecka
- Konstytucja RP (art. 72)
- Konwencja o Prawach Dziecka
- Ustawa o Rzeczniku Praw Dziecka
Konwencja o Prawach Dziecka została przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 20 XI 1989 r. Ukazuje szereg praw jakie przysługują dzieciom. Zobowiązuje Państwa do przestrzegania zawartych w niej praw.
Prawa ucznia:
- prawo do zapoznawania się z programem nauczania, z jego treścią, celem i stawianymi wymaganiami
- prawo do jawnej i umotywowanej oceny postępów w nauce i zachowaniu
- prawo do organizacji życia szkolnego, umożliwiające zachowanie właściwych proporcji między wysiłkiem szkolnym a możliwością rozwijania i zaspokajania własnych zainteresowań
- prawo redagowania i wydawania gazety szkolnej
- prawo organizowania działalności kulturalnej, oświatowej, sportowej oraz rozrywkowej zgodnie z własnymi potrzebami i możliwościami organizacyjnymi, w porozumieniu z dyrektorem
- prawo wyboru nauczyciela pełniącego rolę opiekuna samorządu
- prawo ucznia do korzystania z pomocy psychologiczno-pedagogicznej
- prawo uczniów szczególnie uzdolnionych do indywidualnych programów nauczania
- prawo uczniów do powszechnego dostępu do szkół, których ukończenie umożliwia dalsze kształcenie w szkołach wyższych
- prawo uczniów do równych warunków kształcenia (zacieranie różnic pomiędzy różnymi regionami kraju)
- prawo uczniów do bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki
- prawo uczniów do opieki przyznawanej uczniom pozostającym w trudnej sytuacji materialnej i życiowej
- prawo uczniów do zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych rozwijających ich zainteresowania i uzdolnienia
- prawo uczniów do bezpłatnego nauczania w szkołach publicznych
- prawo uczniów do nauki religii na ich życzenie bądź rodziców (w przypadku uczniów pełnoletnich tylko na ich życzenie)
- prawo uczniów do podtrzymywania tożsamości narodowej, etnicznej, językowej, religijnej
- prawo do wcześniejszego rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej (dziecko które przed 1 września kończy 6 lat)
- prawo do odroczenia spełniania obowiązku szkolnego (nie więcej niż o jeden rok)
- prawo ucznia do tego aby rodzice zapewnili mu warunki umożliwiające przygotowanie się do zajęć szkolnych
- prawo wyborcze czynne i bierne w przypadku wyborów do organów samorządu uczniowskiego
- prawo ucznia do działania na terenie szkoły w stowarzyszeniach i organizacjach
Ważne telefony, adresy i strony internetowe:
Biuro Rzecznika Praw Dziecka:
- Przemysłowa 30/32
00-450 Warszawa
telefon: (22) 583 66 00
fax: (22) 583 66 96
e-mail: rpd@brpd.gov.pl
Zespół Informacyjno-Interwencyjny
Dyrektor:
Katarzyna Targosz
Sekretariat:
telefon: (22) 696 55 55
e-mail: ewa.wisniewska@brpd.gov.pl
Komitet Ochrony Praw Dziecka
Ul. Boleść 2
00 – 259 Warszawa
(22) 831 24 29
Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka – tel. 800 12 12 12
Ogólnopolski Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży – tel. 116 111
Niebieska Linia – tel. 0 801 1200 02
https://brpd.gov.pl/dzieciecy-telefon-zaufania-rzecznika-praw-dziecka/
https://zpe.gov.pl/a/dziecko-to-tez-czlowiek-prawa-dziecka/D7i8i80iS
https://www.youtube.com/watch?v=0HzK0Lx4skM
https://quizizz.com/admin/quiz/5ad7ab1660dcc3001ae26e89/prawa-i-obowizki-ucznia
